Według doniesień CleanTechnica za IEA: świat może wchodzić w „Epokę Elektryczności" — OZE miały po raz pierwszy wyprzedzić węgiel w 2025 roku

Według doniesień CleanTechnica za IEA: świat może wchodzić w „Epokę Elektryczności" — OZE miały po raz pierwszy wyprzedzić węgiel w 2025 roku

⚠️ Uwaga czytelnika: Główne twierdzenia w tym artykule opierają się na relacji portalu CleanTechnica za raportem IEA. Nie weryfikowaliśmy raportu IEA bezpośrednio. Zalecamy sprawdzenie danych na iea.org przed dalszym cytowaniem.

Przez dekady węgiel był największym źródłem energii elektrycznej na świecie. 🟡 Według relacji portalu CleanTechnica (23.04.2026) za najnowszym raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), słońce i wiatr łącznie mogły wyprodukować więcej energii elektrycznej niż elektrownie węglowe — po raz pierwszy w historii globalnej energetyki. Informacja nie została zweryfikowana bezpośrednio przez redakcję EcoAudyt na podstawie raportu IEA.

👉 W skrócie: 🟡 Według relacji CleanTechnica za raportem IEA 2025, OZE mogły stać się największym globalnym źródłem energii elektrycznej, wyprzedzając węgiel. Agencja miałaby określać ten moment jako wejście w „Age of Electricity". Źródło pierwotne: IEA (raport 2025 — niezweryfikowany bezpośrednio). Doniesienie za: portal CleanTechnica, 23.04.2026. Zalecamy weryfikację z raportem IEA bezpośrednio przed cytowaniem tych danych.

Co oznacza ten przełom

Przez większość XX wieku i pierwszych dekad XXI elektryczność to był jeden z wielu nośników energii — obok benzyny, gazu ziemnego, ropy napędowej. Teraz IEA wskazuje, że elektryczność staje się dominującym medium, przez które przepływa energia w gospodarce.

To ma bezpośrednie konsekwencje: elektrownie, samochody, pompy ciepła, ogrzewanie, transport — coraz więcej urządzeń korzysta z prądu. A prąd coraz częściej pochodzi ze słońca i wiatru. 🟡 Według danych IEA za 2025 rok, trend elektryfikacji jest widoczny we wszystkich głównych gospodarkach — jego tempo różni się jednak istotnie między regionami.

Globalne liczby 2025

Według relacji CleanTechnica (23.04.2026) za raportem IEA z 2025 roku — dane wymagają weryfikacji z raportem źródłowym:

• 🟡 OZE miały wyprzedzić węgiel jako największe źródło energii elektrycznej na świecie — po raz pierwszy w historii (IEA, 2025, za CleanTechnica 23.04.2026)
• 🟡 Fotowoltaika miała odpowiadać za największy przyrost nowych mocy wytwórczych — kolejny rok z rzędu (IEA, 2025, za CleanTechnica 23.04.2026)
• 🟡 Magazyny energii (BESS) miały zanotować rekordowy rok pod względem zainstalowanej mocy (IEA, 2025, za CleanTechnica 23.04.2026)
• 🟡 Koszty nowych elektrowni słonecznych — według relacji IEA — mogły spaść poniżej kosztów eksploatacji istniejących elektrowni węglowych w wielu regionach świata (IEA, 2025, za CleanTechnica 23.04.2026 — weryfikacja z raportem źródłowym zalecana)

To ostatni punkt jest przełomowy ekonomicznie: nie chodzi już tylko o to, że nowa PV jest tańsza od nowego węgla — nowa PV staje się tańsza od utrzymania już zbudowanego węgla.

Co to znaczy dla Polski

Polska zakończyła 2025 rok z ponad 50% mocy zainstalowanej w OZE (potwierdzone oficjalnie przez MKiŚ na EKG w Katowicach, 22.04.2026). To wpisuje nas w trend globalny — ale z pewnymi specyfikami.

Polska PV to głównie instalacje prosumenckie i rosnące farmy wielkoskalowe. W 2026 roku do systemu dołączy pierwszy offshore (Baltic Power). Jednak — jak wskazuje IEA — kluczowym wyzwaniem epoki elektryczności nie jest już budowa OZE, ale zarządzanie systemem: magazyny, sieć, elastyczność. To właśnie z tym Polska ma największe zaległości.

Dlaczego ten raport jest ważny

IEA do niedawna była instytucją konserwatywną, systematycznie zaniżającą prognozy dla OZE. 🟡 Fakt, że to właśnie IEA ogłasza „Age of Electricity", może być sygnałem, że transformacja ma charakter strukturalny — choć ocena trwałości tego trendu wymaga obserwacji kolejnych lat danych.

🟡 Zdaniem analityków IEA, ogłoszenie „Age of Electricity" sygnalizuje, że elektryfikacja gospodarki jest procesem strukturalnym — nie cyklicznym. Tempo i koszty transformacji pozostają jednak zmienne i zależą od polityki energetycznej poszczególnych krajów, dostępności sieci i regulacji rynkowych.

⚠️ Gdzie przełom ma swoje granice

Dane IEA opisują globalne agregaty — a szczegóły są bardziej skomplikowane.

• Współczynnik wykorzystania mocy. OZE „wyprzedziły węgiel" w mocy zainstalowanej i rosnącym udziale produkcji — ale elektrownie węglowe i gazowe nadal dostarczają energię w godzinach, gdy słońce nie świeci i wiatr nie wieje. Magazynowanie i elastyczność sieci to nierozwiązane wyzwanie systemowe w większości krajów, w tym w Polsce.
• Różnice regionalne. 🔴 Globalna średnia maskuje ogromne rozbieżności: Indie, Chiny i część Afryki nadal intensywnie rozbudowują moce węglowe. W modelowym scenariuszu „świat bez węgla" wymagane byłyby biliony dolarów inwestycji infrastrukturalnych, których harmonogram jest niepewny.
• Koszty transformacji dla konsumentów. 🟡 Szybka elektryfikacja może prowadzić do przejściowych skoków cen energii — szczególnie w systemach z niskim poziomem magazynowania i słabą siecią przesyłową. Skala tego efektu zależy od polityki taryfowej, inwestycji sieciowych i lokalnego miksu energetycznego.