Obowiązkowa fotowoltaika w nowych budynkach – co mówi dyrektywa EPBD?

Obowiązkowa fotowoltaika w nowych budynkach – co mówi dyrektywa EPBD?

ecoaudyt.app | Zbigniew Gruca | Fotowoltaika, Prawo i regulacje
Obowiązkowa fotowoltaika w nowych budynkach
– co mówi dyrektywa EPBD?
Dyrektywa EPBD (2024/1275) nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek
wprowadzenia wymogów dotyczących instalacji solarnych w nowych i remontowanych
budynkach. Polska ma czas na implementację do 2026 roku. Co dokładnie mówią
przepisy, kogo dotyczą i co oznaczają dla inwestorów, deweloperów i właścicieli domów
– odpowiadam bez prawniczego żargonu.
Czym jest dyrektywa EPBD i dlaczego ma znaczenie?
EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) to unijna dyrektywa o charakterystyce
energetycznej budynków. Jej czwarta rewizja (EPBD 2024/1275, zwana EPBD IV) weszła w
życie 28 maja 2024 roku i zobowiązuje państwa UE do wdrożenia nowych wymogów
najpóźniej do 29 maja 2026 roku.
Główny cel: do 2050 roku wszystkie budynki w UE mają być zeroemisyjne energetycznie.
Fotowoltaika to jeden z kluczowych instrumentów osiągnięcia tego celu.
Co EPBD mówi o obowiązku instalacji solarnych?
Dyrektywa EPBD IV zawiera art. 9apoświęcony wyłącznie instalacjom solarnym. Wymogi są
stopniowane w zależności od rodzaju budynku i terminu:
Typ budynku Obowiązek instalacji solarnej Termin
Nowe budynki użyteczności
publicznej (>250 m²)
Tak – w miarę możliwości
technicznych i ekonomicznych
Od 30.06.2026
Istniejące budynki użyteczności
publicznej (>250 m²) – remonty
Tak – przy kapitalnym remoncie Od 31.12.2026
Nowe budynki mieszkalne
(wszystkie)
Tak – w miarę możliwości Od 31.12.2029
Nowe budynki niemieszkalne i
komercyjne
Tak – w miarę możliwości Od 31.12.2027
Istniejące parkingi przy
budynkach (>5 miejsc)
Tak – instalacja na zadaszeniu Od 31.12.2026
Źródło: Dyrektywa 2024/1275/UE, art. 9a. Terminy mogą być doprecyzowane w polskiej ustawie
implementacyjnej.
Co oznacza „w miarę możliwości technicznych i ekonomicznych"?
To kluczowa klauzula, która daje państwom UE elastyczność w implementacji. W praktyce
oznacza, że deweloper lub inwestor może uniknąć obowiązku, jeśli wykaże, że instalacja
solarna:
ecoaudyt.app | Zbigniew Gruca | Fotowoltaika, Prawo i regulacje
• Jest technicznie niemożliwa (np. dach północny bez ekspozycji słonecznej, budynek
w cieniu stałych przeszkód)
• Jest ekonomicznie nieuzasadniona (koszt instalacji przekracza korzyści w ciągu
ekonomicznego okresu amortyzacji)
• Koliduje z wymaganiami ochrony zabytków lub przepisami szczególnymi
W praktyce „klauzula możliwości" jest wąska – dla nowych budynków projektowanych od zera
niemal zawsze istnieje możliwość technyczna instalacji PV.
Jak Polska implementuje EPBD? Stan na 2026 rok
Polska miała obowiązek transponować EPBD IV do 29 maja 2026 roku. Prace legislacyjne
trwają. Projektowane przepisy krajowe (nowelizacja ustawy o efektywności energetycznej i
Prawa budowlanego) zakładają:
• Wprowadzenie kategorii budynkuZEB (Zero Emission Building)jako standardu dla
nowych budynków od 2028 roku
• Obowiązek instalacji solarnych w nowych budynkach użyteczności publicznej
powyżej 250 m² – od 2027
• Obowiązek przeprowadzeniaaudytu solarnegoprzy kapitalnym remoncie każdego
budynku
• Rozszerzenie wymogu świadectwa charakterystyki energetycznej na transakcje
najmu (nie tylko sprzedaży)
Kogo dotyczy obowiązek w praktyce? – podziały i wyjątki
Nowe domy jednorodzinne
Dla indywidualnych inwestorów budujących nowy dom jednorodzinny – EPBD IV nie nakłada
bezwzględnego obowiązku PV przed 2029 rokiem. Natomiast od 2028 roku nowe domy
muszą spełniać standard ZEB lub NZEB+ (bliski zeru energetycznemu), co w praktyce będzie
wymagało fotowoltaiki lub innego OZE. Projekty złożone przed datą wejścia przepisów w życie
zachowają stare wymagania.
Deweloperzy budujący wielorodzinne
Dla nowych budynków wielorodzinnych obowiązek instalacji solarnych wchodzi od 31 grudnia
2029 roku. Jednak presja rynkowa i wymagania kredytowe (banki coraz częściej warunkują
finansowanie od klasy energetycznej budynku) sprawiają, że deweloperzy wprowadzają PV
znacznie wcześniej.
Budynki użyteczności publicznej
To sektor objęty najostrzejszymi i najwcześniejszymi wymaganiami. Szkoły, urzędy, szpitale i
inne budynki publiczne powyżej 250 m² muszą wykazać ocenę potencjału solarnego przy
każdym nowym budynku i kapitalnym remoncie – z obowiązkiem instalacji, jeśli potencjał jest
potwierdzony.
Świadectwo charakterystyki energetycznej a EPBD – nowe
wymagania
EPBD IV reformuje system świadectw energetycznych. Od 2026 roku zmiany obejmują:
• Nowa skala: A+ do G– zastąpi dotychczasową skalę. Klasa A+ to budynki
zeroemisyjne.
ecoaudyt.app | Zbigniew Gruca | Fotowoltaika, Prawo i regulacje
• Rejestr budynków energochłonnych– budynki klasy F i G będą publicznie
widoczne, co wpłynie na ich wartość rynkową
• Paszport renowacji– nowy dokument dla starszych budynków, zawierający
harmonogram modernizacji energetycznej krok po kroku
• Rozszerzenie obowiązku– świadectwa wymagane przy wynajmie od 2027 (dziś
tylko przy sprzedaży i wynajmie dla nowych budynków)
Co EPBD oznacza dla wartości nieruchomości?
Analizy europejskich rynków nieruchomości (Niemcy, Dania, Holandia) jednoznacznie
pokazują korelację między klasą energetyczną a ceną transakcyjną. Wnioski dla polskiego
rynku:
• Budynki klasy A i B sprzedają się przeciętnie o 10–20% drożej niż porównywalne
klasy D–F
• Budynki klasy F–G będą coraz trudniej zbywalne po 2030 roku (wymogi
energetyczne dla najemców i kredytodawców)
• Fotowoltaika staje się elementem standardowego wykończenia premium
nieruchomości – podobnie jak klimatyzacja 10 lat temu
Podsumowanie
Dyrektywa EPBD IV stawia przed polskim budownictwem wyraźny kierunek: fotowoltaika i
OZE staną się standardem, nie opcją. Dla nowych budynków użyteczności publicznej
obowiązek jest blisko (2026–2027), dla budynków mieszkalnych – do 2029. Ale już dziś klasa
energetyczna wpływa na wartość nieruchomości i warunki kredytowania. Jeśli budujesz lub
remont – warto zaplanować instalację PV już w projekcie, bo najtaniej wychodzi to zawsze
przy budowie.
Źródła
1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia
2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD IV)– pełna
treść dyrektywy, w tym art. 9a (wymagania dotyczące instalacji solarnych).eur-
lex.europa.eu
2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – projekt nowelizacji Prawa budowlanego
(transpozycja EPBD IV)– dokumenty projektowe i uzasadnienie.gov.pl/web/rozwoj-
technologia
3. Komisja Europejska – Renovation Wave Strategy i Buildings Directive FAQ–
interpretacje i wytyczne do implementacji EPBD.energy.ec.europa.eu
4. IEO – Analiza wpływu EPBD IV na rynek budowlany w Polsce 2025– ocena
skutków dyrektywy dla deweloperów i właścicieli nieruchomości.ieo.pl
5. GUS – Zasoby mieszkaniowe według klas energetycznych 2024– dane o
strukturze energetycznej polskich budynków mieszkalnych.stat.gov.pl
6. PZFD (Polski Związek Firm Deweloperskich) – stanowisko ws. EPBD IV–
komentarz branży deweloperskiej do wymogów solarnych.pzfd.pl
Kategoria: Fotowoltaika, Prawo i regulacje | Tagi: obowiązkowa fotowoltaika nowe budynki, dyrektywa
EPBD 2024, EPBD IV Polska, budynek zeroemisyjny, świadectwo energetyczne 2026
ecoaudyt.app | Zbigniew Gruca | Fotowoltaika, Prawo i regulacje
Fraza kluczowa: obowiązkowa fotowoltaika nowe budynki | URL: /artykuly/obowiazkowa-fotowoltaika-
epbd